Restrukturyzacja i upadłość · doradztwo gospodarcze · księgowość i podatki · wyceny i inwestycje

+48 664 988 740

Poradnik upadłości konsumenckiej

Przebieg postępowania upadłościowego konsumenta

Przebieg postępowania upadłościowego jest sformalizowany, jednak daje się opisać w sześciu etapach. Poniżej omawiamy je kolejno, od złożenia wniosku aż po prawomocne zakończenie sprawy.

Upadłość konsumencka to procedura sądowa przewidziana w Prawie upadłościowym, która pozwala osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej uwolnić się od nadmiernego zadłużenia. Znajomość kolejnych etapów pomaga ponadto ocenić, czego oczekiwać po ogłoszeniu upadłości.

Spis treści

Przebieg postępowania upadłościowego krok po kroku

Przebieg postępowania upadłościowego konsumenta: sześć etapów od złożenia wniosku, przez rozpoznanie sprawy, ogłoszenie upadłości i działania syndyka, po plan spłaty i zakończenie postępowania
Sześć etapów sprawy o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.
  1. Złożenie wniosku

    Najpierw przygotowuje się wniosek o ogłoszenie upadłości i składa go do właściwego sądu upadłościowego. Przepisy dopuszczają przy tym złożenie pisma przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej w biurze podawczym sądu, na urzędowym formularzu.

    Profesjonalni uczestnicy postępowania, czyli syndycy oraz wierzyciele instytucjonalni, korzystają natomiast wyłącznie z Krajowego Rejestru Zadłużonych, działającego od 1 grudnia 2021 roku.

  2. Rozpoznanie sprawy przez sąd

    Następnie sąd bada, czy spełnione zostały przesłanki ogłoszenia upadłości. Po zmianach z 2020 roku sąd nie ocenia na tym etapie stopnia zawinienia dłużnika, ponieważ okoliczności powstania niewypłacalności badane są dopiero przy ustalaniu planu spłaty.

    W praktyce orzeczenie zapada często na posiedzeniu niejawnym, a zatem bez konieczności przeprowadzania rozprawy.

  3. Ogłoszenie upadłości

    Postanowienie sądu wywołuje skutki natychmiast. Przede wszystkim majątek upadłego wchodzi do masy upadłości, a wierzyciele mogą dochodzić roszczeń wyłącznie w ramach postępowania upadłościowego.

  4. Działania syndyka

    Do sprawy przystępuje syndyk, działający pod nadzorem sądu. Sporządza spis inwentarza, prowadzi likwidację majątku, jeżeli taki istnieje, a ponadto ustala listę wierzytelności na podstawie zgłoszeń.

    Syndyk przygotowuje również sprawozdania dla sądu oraz projekt planu spłaty wierzycieli albo wskazuje podstawy umorzenia zobowiązań bez ustalania planu.

  5. Plan spłaty albo umorzenie zobowiązań

    Po zakończeniu likwidacji sąd rozstrzyga o dalszym losie zadłużenia. Możliwe warianty opisujemy w kolejnej części artykułu.

  6. Prawomocne zakończenie postępowania

    Ostatnim etapem jest postanowienie o zakończeniu postępowania. Po jego uprawomocnieniu upadły uzyskuje oddłużenie w zakresie objętym rozstrzygnięciem sądu, a zatem może rozpocząć funkcjonowanie bez presji windykacyjnej.

Obowiązek korzystania z Krajowego Rejestru Zadłużonych

Upadły wnosi pisma i wnioski wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. To jedna z częstszych przyczyn problemów, ponieważ dłużnicy przyzwyczajeni do formy papierowej wysyłają pisma pocztą.

Praktyczna uwaga

Pisma złożone poza systemem po ogłoszeniu upadłości nie wywołują zamierzonych skutków. Ponadto powiadomienia o dokumentach i terminach trafiają do konta w rejestrze, dlatego niezbędny jest dostęp do komputera albo telefonu z internetem. Pisma, których nie można doręczyć przez system, pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Plan spłaty wierzycieli albo umorzenie zobowiązań

Sąd rozstrzyga między trzema rozwiązaniami, a wybór zależy przede wszystkim od możliwości zarobkowych upadłego oraz od okoliczności powstania niewypłacalności.

  • plan spłaty wierzycieli, ustalany co do zasady na okres nieprzekraczający trzydziestu sześciu miesięcy,
  • wydłużony plan spłaty, obejmujący od trzydziestu sześciu do osiemdziesięciu czterech miesięcy, jeżeli upadły doprowadził do niewypłacalności umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa,
  • umorzenie zobowiązań bez ustalania planu spłaty, gdy niezdolność do dokonywania spłat ma charakter trwały,
  • warunkowe umorzenie zobowiązań, gdy niezdolność ta nie ma charakteru trwałego.

Zgodnie z art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Z dniem uprawomocnienia się postanowienia o ogłoszeniu upadłości postępowanie to umarza się z mocy prawa.

Zgodnie z art. 75 Prawa upadłościowego upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania z mienia wchodzącego do masy upadłości i rozporządzania nim.

Odsetki od wierzytelności należnych od upadłego za okres po ogłoszeniu upadłości nie podlegają natomiast zaspokojeniu z masy upadłości, z wyjątkami dotyczącymi wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo.

Kluczowe momenty w postępowaniu

  • ogłoszenie upadłości, a wraz z nim zawieszenie postępowań egzekucyjnych,
  • przejęcie zarządu majątkiem przez syndyka,
  • ponadto obowiązek korzystania z Krajowego Rejestru Zadłużonych,
  • ustalenie planu spłaty albo umorzenie zobowiązań,
  • wreszcie prawomocne zakończenie postępowania i oddłużenie.

Zakres pomocy przy prowadzeniu sprawy opisujemy na stronie dotyczącej upadłości konsumenckiej. Pozostałe zagadnienia znajdziesz natomiast w poradniku.

Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?

Skorzystaj z bezpłatnej konsultacji. Ustalimy stan zadłużenia, ocenimy przesłanki oraz wskażemy, czego spodziewać się na kolejnych etapach postępowania.