Restrukturyzacja przedsiębiorstwa
Przyspieszone postępowanie układowe
Przyspieszone postępowanie układowe (PPU) jest sądowym trybem restrukturyzacji przeznaczonym dla przedsiębiorców, którzy chcą zawrzeć układ z wierzycielami, a suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem.
Postępowanie łączy formalną ochronę wynikającą z otwarcia restrukturyzacji z uproszczonym trybem ustalania wierzytelności. Dłużnik co do zasady nadal prowadzi przedsiębiorstwo, ale działa pod nadzorem nadzorcy sądowego.
Kiedy warto rozważyć PPU
Formalne postępowanie sądowe bez pełnej procedury sporów
PPU znajduje zastosowanie przede wszystkim wtedy, gdy przedsiębiorca potrzebuje ochrony właściwej dla otwartego postępowania restrukturyzacyjnego, ale struktura zadłużenia nie jest na tyle sporna, aby konieczne było prowadzenie pełnego postępowania układowego.
Spory do 15%
Ustawowy próg wierzytelności spornych nie może zostać przekroczony.
Sąd od początku
Postępowanie otwiera sąd, który jednocześnie wyznacza nadzorcę sądowego.
Ochrona egzekucyjna
Egzekucje wierzytelności objętych z mocy prawa układem zostają zawieszone.
Zarząd pozostaje w firmie
Co do zasady dłużnik nadal wykonuje czynności zwykłego zarządu.
PPU może być dobrym wyborem, gdy
- większość zadłużenia jest bezsporna i możliwa do szybkiego ujęcia w spisie,
- trwają egzekucje zagrażające płynności przedsiębiorstwa,
- firma ma zdolność do dalszego prowadzenia działalności i wykonywania nowych zobowiązań,
- potrzebny jest formalny proces sądowy i kontrola nadzorcy sądowego,
- istnieje realna podstawa do negocjowania propozycji układowych z wierzycielami.
PPU może nie być właściwe, gdy
- wierzytelności sporne przekraczają 15%,
- firma wymaga głębokiej restrukturyzacji operacyjnej właściwej dla sanacji,
- brakuje środków na finansowanie działalności po otwarciu postępowania,
- nie ma realnej możliwości przedstawienia wierzycielom wykonalnego układu,
- postępowanie prowadziłoby do pokrzywdzenia wierzycieli.
Przebieg
Od wniosku do głosowania nad układem
Ustawa zakłada szybkie otwarcie postępowania: wniosek jest rozpoznawany na posiedzeniu niejawnym na podstawie dokumentów, a ustawowy termin jego rozpoznania wynosi tydzień od dnia złożenia. Nie jest to jednak gwarancja, że każda sprawa zakończy etap otwarcia dokładnie w siedem dni.
Analiza zadłużenia
Ustalamy wierzycieli, spory, zabezpieczenia, egzekucje i zdolność przedsiębiorstwa do dalszego finansowania.
Wniosek do sądu
Do wniosku dołącza się m.in. propozycje układowe, wstępny plan, wykazy wierzycieli i majątku oraz bilans.
Otwarcie PPU
Sąd wydaje postanowienie o otwarciu i wyznacza nadzorcę sądowego.
Spisy i plan
Nadzorca przygotowuje plan restrukturyzacyjny, spis wierzytelności i spis wierzytelności spornych.
Głosowanie
Wierzyciele otrzymują propozycje układowe i informacje potrzebne do głosowania.
Zatwierdzenie układu
Po przyjęciu układu sąd bada ustawowe przesłanki jego zatwierdzenia.
Skutki otwarcia
Co daje przedsiębiorcy otwarcie PPU
Najważniejsze skutki postępowania dotyczą egzekucji, ochrony części kluczowych umów oraz sposobu wykonywania zarządu przedsiębiorstwem. Zakres ochrony trzeba jednak zawsze analizować z uwzględnieniem rodzaju wierzytelności i istniejących zabezpieczeń.
Zawieszenie egzekucji objętych układem
Postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętej z mocy prawa układem, wszczęte przed otwarciem PPU, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem otwarcia postępowania.
Możliwość uchylenia wcześniejszego zajęcia
Jeżeli jest to konieczne dla dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa, sędzia-komisarz może — na wniosek dłużnika lub nadzorcy — uchylić zajęcie dokonane wcześniej w egzekucji lub postępowaniu zabezpieczającym dotyczącym wierzytelności objętej układem.
Ochrona umów kluczowych dla działalności
Prawo ogranicza możliwość wypowiedzenia m.in. najmu lub dzierżawy miejsca prowadzenia przedsiębiorstwa oraz wskazanych umów, takich jak leasing, rachunek bankowy, część umów kredytowych, licencje czy inne umowy o podstawowym znaczeniu dla prowadzenia przedsiębiorstwa.
Zarząd pod nadzorem
Dłużnik może wykonywać czynności zwykłego zarządu. Czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają zgody nadzorcy sądowego, chyba że ustawa przewiduje zgodę rady wierzycieli.
Wniosek o otwarcie
Dokumentacja musi być gotowa przed złożeniem wniosku
PPU nie zaczyna się od samego formularza w KRZ. Wniosek wymaga danych pozwalających sądowi ocenić przedsiębiorstwo, strukturę zadłużenia i proponowany sposób restrukturyzacji.
Nadzorca sądowy
Firma pozostaje pod kontrolą, ale nie traci automatycznie zarządu
Nadzorcę sądowego powołuje sąd w postanowieniu o otwarciu PPU. Jego rola nie sprowadza się do formalnego sporządzenia spisów — nadzorca kontroluje działania dłużnika, przygotowuje kluczową dokumentację i uczestniczy w procesie zawarcia układu.
Do zadań nadzorcy należy m.in.
- zawiadomienie wierzycieli o otwarciu postępowania,
- sporządzenie planu restrukturyzacyjnego,
- sporządzenie spisu wierzytelności i spisu wierzytelności spornych,
- ocena propozycji układowych i możliwości ich wykonania,
- udział w procesie głosowania i zgromadzeniu wierzycieli,
- kontrola czynności przekraczających zwykły zarząd.
Co pozostaje po stronie przedsiębiorcy
- bieżące prowadzenie działalności w zakresie zwykłego zarządu,
- regulowanie zobowiązań powstałych po otwarciu postępowania,
- przekazywanie nadzorcy pełnych i rzetelnych danych,
- realizacja uzgodnionych działań restrukturyzacyjnych,
- prowadzenie negocjacji z wierzycielami przy wsparciu nadzorcy.
Spis i głosowanie
Uproszczone ustalenie wierzytelności ma przyspieszyć dojście do układu
W terminie 30 dni od otwarcia PPU nadzorca sądowy sporządza i składa plan restrukturyzacyjny, spis wierzytelności i spis wierzytelności spornych. Następnie przygotowywane są dokumenty potrzebne do oceny układu, a sędzia-komisarz wyznacza termin głosowania.
| Etap | Co się dzieje | Znaczenie praktyczne |
|---|---|---|
| Spis wierzytelności | Nadzorca ustala wierzytelności objęte postępowaniem. | Wyznacza bazę do ustalenia uprawnień wierzycieli i głosowania. |
| Spis wierzytelności spornych | Wyodrębnia wierzytelności kwestionowane. | Ich udział nie może przekroczyć ustawowego progu 15% dla tego trybu. |
| Plan restrukturyzacyjny | Opisuje przyczyny kryzysu, środki naprawcze, finansowanie i prognozy. | Ma wykazać, że przedsiębiorstwo ma realny scenariusz kontynuacji działalności. |
| Test zaspokojenia | Porównuje przewidywane zaspokojenie wierzycieli w układzie i scenariuszu alternatywnym, gdy ustawa wymaga jego sporządzenia. | Stanowi ważny punkt odniesienia dla wierzycieli i sądu. |
| Zgromadzenie / procedura głosowania | Wierzyciele otrzymują propozycje układowe i oddają głosy. | Przyjęcie układu wymaga uzyskania ustawowych większości. |
| Zatwierdzenie przez sąd | Sąd bada układ pod kątem przesłanek ustawowych. | Przyjęcie przez wierzycieli nie kończy jeszcze kontroli sądowej. |
PPU czy inny tryb?
Najpierw dobieramy procedurę, potem składamy wniosek
Przyspieszone postępowanie układowe nie jest automatycznie lepsze dlatego, że ustawodawca nazywa je „przyspieszonym”. Właściwy tryb zależy od struktury wierzycieli, poziomu sporów, potrzebnej ochrony i skali problemów operacyjnych przedsiębiorstwa.
Większa rola sądu od początku
W PZU głosowanie jest organizowane pod nadzorem wybranego przez dłużnika nadzorcy układu. PPU rozpoczyna formalne postępowanie sądowe już na etapie otwarcia.
Kluczowy jest próg 15%
PPU jest przeznaczone dla wierzytelności spornych nieprzekraczających 15%. Po przekroczeniu tego progu analizuje się postępowanie układowe lub sanacyjne.
Mniejsza ingerencja w przedsiębiorstwo
PPU koncentruje się na układzie i zachowuje co do zasady zarząd dłużnika. Sanacja daje znacznie szersze narzędzia operacyjne, ale zasadniczo wiąże się z przejęciem zarządu przez zarządcę.
Koszty i finansowanie
Restrukturyzacja musi być finansowana także po otwarciu
PPU wymaga nie tylko przygotowania propozycji układowych, lecz również zabezpieczenia środków na wydatki postępowania, wynagrodzenie nadzorcy sądowego i bieżące funkcjonowanie firmy.
Zaliczka na wydatki przy składaniu wniosku
Wraz z wnioskiem dłużnik przedstawia dowód uiszczenia zaliczki odpowiadającej przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale poprzedniego roku, ogłaszanemu przez Prezesa GUS.
Zaliczki na wynagrodzenie nadzorcy
Ustawa przewiduje w PPU zaliczki na wynagrodzenie nadzorcy sądowego. Ich wysokość i terminy są powiązane z ustawowym sposobem obliczania wynagrodzenia i danymi o liczbie wierzycieli oraz sumie wierzytelności.
FAQ
Najczęstsze pytania o PPU
Najważniejsze decyzje w PPU zapadają jeszcze przed złożeniem wniosku: trzeba prawidłowo policzyć wierzytelności sporne, przygotować propozycje układowe oraz ocenić płynność na okres postępowania.
Czy PPU można prowadzić, gdy wierzytelności sporne przekraczają 15%?
Co do zasady nie. Ustawa przewiduje PPU wtedy, gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania. Przekroczenie tego progu może prowadzić do odmowy zatwierdzenia układu lub umorzenia PPU, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych ustawą.
Czy po otwarciu PPU komornik musi zakończyć egzekucję?
Nie każda egzekucja zostaje definitywnie zakończona. Egzekucje dotyczące wierzytelności objętych z mocy prawa układem ulegają zawieszeniu. Odrębne reguły dotyczą m.in. wierzycieli zabezpieczonych rzeczowo.
Czy zarząd spółki traci prawo prowadzenia przedsiębiorstwa?
Nie automatycznie. Dłużnik co do zasady zachowuje zarząd własny w zakresie zwykłego zarządu. Czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają odpowiedniej zgody. W przypadkach przewidzianych ustawą sąd może uchylić zarząd własny dłużnika.
Jak szybko sąd otwiera PPU?
Prawo restrukturyzacyjne stanowi, że wniosek o otwarcie PPU rozpoznaje się w terminie tygodnia od jego złożenia, na posiedzeniu niejawnym i na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku. Jest to termin ustawowy, dlatego w praktyce nie powinien być przedstawiany klientowi jako gwarantowana data wydania postanowienia.
Czy PPU można rozpocząć dopiero po powstaniu niewypłacalności?
Nie. Postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone również wobec przedsiębiorcy zagrożonego niewypłacalnością. Wczesne rozpoczęcie analizy zwykle daje więcej możliwości przygotowania finansowania i propozycji układowych.
Analiza przed złożeniem wniosku
Sprawdźmy, czy PPU jest właściwym trybem dla Twojej firmy
Analizujemy strukturę zadłużenia, udział wierzytelności spornych, trwające egzekucje, zabezpieczenia, płynność przedsiębiorstwa oraz realną zdolność do wykonania układu.
- tel. +48 664 988 740
- biuro@mgdg.pl
- ul. Szadkowskiego 5 lok. 29, 01-493 Warszawa