Upadłość przedsiębiorstwa: kiedy złożyć wniosek
Obowiązek złożenia wniosku powstaje z chwilą wystąpienia stanu niewypłacalności. Ocena tego momentu wymaga natomiast analizy danych finansowych, a nie wyłącznie wrażenia, że sytuacja się pogarsza.
Zgodnie z artykułem 11 Prawa upadłościowego dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W przypadku osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, badaniu podlega dodatkowo przesłanka majątkowa, czyli stan, w którym zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku i utrzymuje się on przez okres wskazany w ustawie.
Artykuł 21 ustęp 1 Prawa upadłościowego przewiduje jako zasadę ogólną obowiązek złożenia wniosku w terminie trzydziestu dni od dnia powstania podstawy do ogłoszenia upadłości. Ocena, czy i kiedy termin ten rozpoczął bieg wobec konkretnej osoby, należy natomiast do sądu.
Sygnały wymagające analizy
- przede wszystkim brak środków na bieżące regulowanie faktur, wynagrodzeń oraz podatków,
- ponadto zajęcia egzekucyjne rachunków bankowych oraz zajęcia wierzytelności,
- narastające zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i urzędu skarbowego,
- utrata płynności utrzymująca się mimo prób poprawy sytuacji,
- wreszcie finansowanie bieżącej działalności wyłącznie kredytem kupieckim albo pożyczkami wspólników.
Wniosek złożony we właściwym czasie jest zarazem obowiązkiem ustawowym oraz najskuteczniejszym środkiem ochrony osób zarządzających. Dlatego moment złożenia wniosku ustalamy na podstawie ksiąg, struktury rozrachunków i harmonogramu wymagalności zobowiązań, a nie na podstawie ogólnej oceny sytuacji.
Jak przebiega postępowanie upadłościowe
Analiza przesłanek
Najpierw ustalamy, czy zachodzi stan niewypłacalności oraz od kiedy można go wiązać z danymi finansowymi. Na tym etapie oceniamy również, czy restrukturyzacja pozostaje jeszcze realną alternatywą.
Przygotowanie wniosku
Następnie kompletujemy wniosek wraz ze spisem wierzycieli, wykazem majątku, sprawozdaniami finansowymi oraz opisem przyczyn niewypłacalności.
Ogłoszenie upadłości
Sąd bada przesłanki, a następnie wydaje postanowienie i wyznacza syndyka. Majątek dłużnika staje się wówczas masą upadłości.
Likwidacja majątku
Syndyk sporządza spis inwentarza, dokonuje wyceny i spienięża składniki masy. Dłużnik ma natomiast obowiązek wydania majątku, dokumentacji oraz udzielania wyjaśnień.
Plan podziału
W efekcie środki uzyskane z likwidacji dzielone są między wierzycieli według kategorii ustawowych. Postępowanie kończy się wykreśleniem spółki z rejestru albo, w przypadku osoby fizycznej, rozstrzygnięciem o oddłużeniu.
Skutki ogłoszenia upadłości
Skutki następują przede wszystkim z chwilą wydania postanowienia, a zatem jeszcze przed rozpoczęciem likwidacji majątku.
Wstrzymanie egzekucji
Postępowania egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego do masy upadłości zostają wstrzymane, a dalsze czynności prowadzi syndyk.
Zarząd majątkiem
Zarząd nad majątkiem obejmuje syndyk, natomiast dłużnik traci prawo zarządzania i rozporządzania składnikami masy.
Odsetki po ogłoszeniu
Odsetki za okres po ogłoszeniu upadłości co do zasady nie są zaspokajane z masy, z wyjątkami dotyczącymi wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo.
Sytuacja zarządu
Terminowe zgłoszenie wniosku stanowi przesłankę uwalniającą członków zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
Oddłużenie osoby fizycznej
Przedsiębiorca będący osobą fizyczną może uzyskać umorzenie zobowiązań niezaspokojonych w postępowaniu.
Jedna procedura
Relacje z wierzycielami porządkuje jedno postępowanie zamiast równoległych egzekucji prowadzonych przez wielu komorników.
Skutki dla spółki oraz dla osoby fizycznej różnią się natomiast zasadniczo. Postępowanie wobec spółki prawa handlowego kończy się bowiem jej wykreśleniem z Krajowego Rejestru Sądowego, podczas gdy przedsiębiorca będący osobą fizyczną może po zakończeniu postępowania uzyskać oddłużenie.
Upadłość czy restrukturyzacja
Nie każda trudność finansowa oznacza konieczność likwidacji. Wybór drogi zależy przede wszystkim od tego, czy przedsiębiorstwo jest rentowne operacyjnie oraz czy pozostał jeszcze majątek i czas na negocjacje z wierzycielami.
| Kryterium | Restrukturyzacja | Upadłość |
|---|---|---|
| Los przedsiębiorstwa | Kontynuacja działalności | Likwidacja majątku i zakończenie działalności |
| Zarząd majątkiem | Co do zasady pozostaje przy dłużniku, pod nadzorem | Przechodzi na syndyka |
| Zobowiązania | Redukcja albo odroczenie na podstawie układu | Zaspokojenie z majątku według kategorii ustawowych |
| Warunek powodzenia | Rentowność operacyjna oraz zgoda wierzycieli | Istnienie majątku pozwalającego pokryć koszty postępowania |
| Efekt końcowy | Zachowanie firmy i kontrola nad procesem | Uporządkowane zakończenie i ochrona osób zarządzających |
Dlatego każdą sprawę poprzedzamy analizą finansową i prawną. Dopiero jej wynik pozwala wskazać właściwe rozwiązanie, którym bywa postępowanie o zatwierdzenie układu, inne postępowanie restrukturyzacyjne albo wniosek o ogłoszenie upadłości. Podstawą tej oceny jest audyt kondycji finansowej przedsiębiorstwa.
Odpowiedzialność członków zarządu
Spóźniony wniosek jest najczęstszą przyczyną odpowiedzialności osobistej osób zarządzających. Przepisy przewidują bowiem kilka niezależnych podstaw takiej odpowiedzialności.
- odpowiedzialność cywilna członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli egzekucja wobec spółki okaże się bezskuteczna,
- ryzyko odpowiedzialności za zaległości podatkowe oraz składkowe spółki,
- obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej wierzycielom niezłożeniem wniosku w terminie,
- ponadto odpowiedzialność karna za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości,
- ryzyko orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej oraz pełnienia funkcji w organach spółek.
Podstawy prawne: artykuł 299 Kodeksu spółek handlowych dotyczący odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki, artykuł 586 Kodeksu spółek handlowych przewidujący odpowiedzialność karną za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, artykuł 21 ustęp 3 Prawa upadłościowego dotyczący odpowiedzialności odszkodowawczej, a ponadto artykuł 116 Ordynacji podatkowej w zakresie zaległości publicznoprawnych.
W każdym z tych przypadków terminowe zgłoszenie wniosku albo otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego stanowi przesłankę uwalniającą. Ocena spełnienia przesłanek należy natomiast do sądu oraz organu podatkowego.
Przygotowana likwidacja przedsiębiorstwa
Ten tryb bywa pomijany, chociaż w wielu sprawach pozwala zachować wartość przedsiębiorstwa.
Prawo upadłościowe przewiduje również tryb przygotowanej likwidacji, potocznie nazywany pre-pack. Polega on na tym, że razem z wnioskiem o ogłoszenie upadłości składa się wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części na rzecz wskazanego nabywcy.
- przede wszystkim sprzedaż następuje szybciej, ponieważ nie czeka się na likwidację prowadzoną przez syndyka,
- przedsiębiorstwo zachowuje ciągłość operacyjną, a przez to wyższą wartość,
- wierzyciele bywają zaspokojeni w większym stopniu niż przy sprzedaży poszczególnych składników,
- wreszcie do wniosku dołącza się opis i oszacowanie sporządzone przez osobę wpisaną na listę biegłych sądowych.
Ten tryb wymaga równoczesnej pracy nad wnioskiem, wyceną oraz warunkami sprzedaży. Prowadzimy oba te elementy, ponieważ sporządzamy również wyceny przedsiębiorstw jako biegły sądowy przy Sądzie Okręgowym w Warszawie.
Zakres naszej pomocy
Sprawę prowadzimy kompleksowo, ponieważ obowiązki dłużnika nie kończą się na złożeniu wniosku.
- przede wszystkim analiza sytuacji finansowej oraz ocena, czy zachodzą przesłanki niewypłacalności,
- ustalenie momentu, w którym powstał obowiązek złożenia wniosku,
- przygotowanie kompletnego wniosku wraz ze spisem wierzycieli oraz wykazem majątku,
- ponadto reprezentacja dłużnika w postępowaniu sądowym oraz w kontaktach z syndykiem,
- wsparcie w toku likwidacji majątku oraz przy sporządzaniu wyjaśnień,
- analiza ryzyka odpowiedzialności osób zarządzających i wskazanie przesłanek uwalniających,
- wreszcie doradztwo w zakresie oddłużenia przedsiębiorcy po zakończeniu postępowania.
Sprawy prowadzi licencjonowany doradca restrukturyzacyjny, pełniący również funkcję syndyka w postępowaniach sądowych oraz biegłego sądowego z zakresu wyceny przedsiębiorstw. Dzięki temu wniosek przygotowany jest w formie, jakiej oczekuje sąd, a przedsiębiorca wie z góry, jakich czynności spodziewać się po ogłoszeniu upadłości.
Prowadzimy również sprawy z zakresu upadłości konsumenckiej oraz zgłoszeń wierzytelności po stronie wierzycieli.
Nie zwlekaj z analizą sytuacji
Skorzystaj z bezpłatnej konsultacji. Podczas rozmowy ustalimy strukturę zadłużenia, stan majątku oraz moment powstania niewypłacalności, a następnie wskażemy dostępne rozwiązania.
- +48 664 988 740
- biuro@mgdg.pl
- ul. Szadkowskiego 5 lok. 29, 01-493 Warszawa