Rola syndyka w postępowaniu upadłościowym

Zakres obowiązków syndyka wynika przede wszystkim z ustawy, a nie z uzgodnień z upadłym.

Syndyk jest osobą wyznaczoną przez sąd, która obejmuje zarząd majątkiem upadłego. Odpowiada przede wszystkim za zabezpieczenie masy upadłości, jej likwidację, a następnie za podział uzyskanych środków między wierzycieli.

Syndyk działa pod nadzorem sądu i sędziego-komisarza. Nie reprezentuje natomiast interesów upadłego, dlatego przy sprawach spornych warto korzystać z własnego pełnomocnika.

Kalendarium czynności syndyka krok po kroku

Poniższe terminy liczy się co do zasady od dnia ogłoszenia upadłości albo od obwieszczenia postanowienia.

1. dzień ogłoszenia upadłości

   Postanowienie sądu i wyznaczenie syndyka

   Sąd ogłasza upadłość, a ponadto wyznacza syndyka oraz wskazuje tryb postępowania. W postanowieniu wzywa ponadto wierzycieli do zgłaszania wierzytelności w terminie trzydziestu dni od obwieszczenia, a także osoby, którym przysługują prawa do nieruchomości.

2. z mocy prawa

   Przejęcie zarządu majątkiem

   Upadły traci zarząd nad majątkiem oraz prawo korzystania z niego. Syndyk obejmuje natomiast pełny zarząd masą upadłości.

3. niezwłocznie

   Zabezpieczenie majątku i dokumentacji

   Syndyk przejmuje przede wszystkim dokumenty, zabezpiecza składniki majątku przed utratą albo zniszczeniem, a ponadto obejmuje kontrolę nad rachunkami bankowymi upadłego.

4. na początku sprawy

   Wezwanie upadłego do złożenia wyjaśnień

   Upadły przekazuje wówczas informacje o majątku, zobowiązaniach oraz o sytuacji rodzinnej i finansowej. Wypełniany jest wówczas najczęściej kwestionariusz informacyjny upadłego.

5. równolegle

   Zawiadomienie instytucji

   Syndyk zawiadamia między innymi małżonka upadłego, pracodawcę, urząd skarbowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, banki oraz instytucje płatnicze, a także komorników prowadzących egzekucje.

6. bez zbędnej zwłoki

   Wpis wzmianki w księdze wieczystej

   Jeżeli do masy wchodzi nieruchomość, syndyk składa wniosek o wpis wzmianki o ogłoszeniu upadłości.

7. etap wstępny

   Weryfikacja w rejestrach publicznych

   Sprawdzenie danych w CEIDG oraz w Krajowym Rejestrze Sądowym pozwala zatem ustalić historię gospodarczą upadłego i pełnione przez niego funkcje w spółkach.

8. ustalenia majątkowe

   Zapytanie o nieruchomości

   Zapytanie do ewidencji gruntów i budynków służy ponadto ustaleniu nieruchomości, także tych, dla których nie prowadzi się księgi wieczystej.

9. w razie potrzeby

   Wniosek o poszukiwanie majątku

   Syndyk może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku upadłego, obejmujące rachunki bankowe, ruchomości oraz nieruchomości.

10. do 30 dni

    Spis inwentarza wraz z oszacowaniem

    Sporządzenie kompletnego spisu składników masy upadłości, a następnie oszacowanie ich wartości.

11. również do 30 dni

    Plan likwidacyjny

    Plan wskazuje przede wszystkim sposoby oraz terminy sprzedaży poszczególnych składników, a ponadto preliminarz wydatków wraz z uzasadnieniem.

12. przy nieruchomości

    Operat szacunkowy

    Dla nieruchomości syndyk zleca natomiast sporządzenie operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowemu.

13. 30 dni od obwieszczenia

    Upływ terminu zgłaszania wierzytelności

    Po tym terminie wierzyciel nadal może zgłosić wierzytelność, jednak ponosi zryczałtowane koszty postępowania wynikłe ze zgłoszenia po terminie.

14. po upływie terminu

    Spis wierzytelności

    Syndyk sporządza następnie spis wierzytelności i składa go do akt sprawy. Od tego momentu biegnie termin na wniesienie sprzeciwu.

15. w toku postępowania

    Likwidacja majątku

    Sprzedaż składników masy upadłości, a ponadto ustalenie i zajęcie rachunków bankowych. Jeżeli masa nie posiada płynnych środków, koszty postępowania mogą zostać tymczasowo pokryte przez Skarb Państwa.

16. po zakończeniu likwidacji

    Plan podziału funduszów masy

    Syndyk sporządza wówczas plan podziału, a ponadto projekt planu spłaty wierzycieli albo wniosek o umorzenie zobowiązań bez ustalania planu.

17. zakończenie

    Sprawozdanie ostateczne

    Ostatnią czynnością jest wreszcie sprawozdanie ostateczne syndyka wraz z rozliczeniem masy upadłości.

Obowiązki upadłego wobec syndyka

Kalendarium dotyczy czynności syndyka, jednak część terminów wyznacza również obowiązki po stronie upadłego. Ich niedopełnienie bywa podstawą umorzenia postępowania.

• wydanie syndykowi majątku, dokumentów oraz danych dostępowych do rachunków,
• udzielanie wyjaśnień na wezwania syndyka, również w formie pisemnej,
• informowanie o zmianie adresu, zatrudnienia oraz o uzyskanych dochodach,
• wskazanie składników majątku, które nabywasz w toku postępowania, w tym spadku,
• wreszcie korzystanie z Krajowego Rejestru Zadłużonych przy składaniu pism.

Trzy fazy postępowania w skrócie

Podział ten ułatwia orientację, ponieważ każda faza rządzi się innym rytmem pracy.

Przebieg całego postępowania opisujemy w artykule o przebiegu postępowania upadłościowego, a zakres naszej pomocy na stronie dotyczącej upadłości konsumenckiej.